fbpx

İngiltere’de Çay Kültürü

Bana Bi' Çay, 2 sene önce 0 Yeşil Rota

İngiltere 18. yüzyıldan beri kişi başına en çok çayın tüketildiği ülke olmasına rağmen, çayla diğer milletlerden daha geç tanışmıştır. Çay Çin’de MÖ 3. yüzyıldan beri tüketilmekte ve üretilmektedir, İngiltere’ye gelmesi ise 17. yüzyılı bulmuştur. Çay tüketimi 1560’lı yıllarda Portekizli tüccarlar ve Venedik yolu ile yavaş yavaş Avrupa’ya yayılmaya başlamıştır. 1610’da ise çayı düzenli sevkiyatlar halinde Avrupa’ya ilk getirenler yine Portekizli ve Hollandalı tüccarlardır. Çayın popülerliğinin artmasıyla birlikte çay bitkisinin dalları kaçak yollarla Çin’den İngiltere idaresindeki Hindistan’a girmeye başladı ve İngiltere 1840 yılından itibaren yarımadadaki bu üretimleri çıkarları doğrultusunda kontrolü altına aldı. 

İngiltere’de çay başlarda sadece ilaç olarak içiliyordu, bu durumu değiştiren ve çayı günlük hayatta önemli bir konuma getiren 4. John'un kızı Catherine oldu. İngiltere'de iç savaş sonrasında monarşinin geri dönmesiyle krallığa geçen 2. Charles, 1662'de Portekiz Kralı 4. John'un kızı Catherine ile evlenir. Böylece Catherine İngiltere, İskoçya ve İrlanda kraliçesi olur. Catherine İngiltere'ye gelirken çeyizinde bir miktar çay da getirmişti. Catherine, Charles ile evlendiğinde herkesin dikkati ona yönelmişti. Sarayda herkes onun elbiselerini, mobilyalarını konuşuyordu. Düzenli çay içmesi, başkalarını da teşvik etti. Aristokrat kadınlar onu taklit ediyor, onun yakın çevresine girmek için can atıyordu.

Tarihi Sintra kasabasındaki Tivoli Palacio de Seteais Sintra adlı otel Catherine’nin çay kültüründe oynadığı önemli rolü tüm dünyaya duyurmak için özel bir sergi yapıyor. Çünkü İngiltere ve Portekiz halkı Catherine’nin çay kültürlerinde ne kadar önemli bir rol model olduğunu bilmiyor. Başkent Lizbon'a yarım saat uzaklıktaki Sintra, UNESCO'nun Dünya Mirası listesinde yer alıyor. Avrupa romantik mimarisi ile ünlü. Catherine burada hiç yaşamamış, ama buradaki konakların çokluğu aristokratların yaşamına dair ipuçları sunuyor. Otelde Catherine döneminde içildiği düşünülen çaylar, o dönem içilen şekilde sunuluyor. 

Sade, şekerli, sütlü, limonlu İngilizler yılda 60 milyar fincan çay içiyor. Londra’nın en lüks otellerinde beş çayı etkinlikleri düzenleniyor. İngilizlerin çay yapma ve içme şekilleri ise onların hakkında çok şey anlatıyor. İşçilerin çayı sert ve sade içtiğini, sosyal statü piramidini tırmandıkça çayı daha açık ve hafif içme tercihinde bulunulduğu görülüyor. Çayı şekerli içmek alt sınıfa mensup olmanın bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Bir kaşıktan fazla şeker kullanıyorsanız orta sınıfa, iki kaşıktan fazla kullanıyorsanız kesinlikle işçi sınıfına ait olduğunuz düşünülüyor. 

Tüm bu süreç içerisinde üst sınıf, alkolün verdiği mayhoşluğu yaşamamak için çaya yöneldi. Bir süre sonra öğleden sonra hafif atıştırmalıklar eşliğinde yapılan beş çayı bir gelenek halini aldı. Çay bir süre sonra herkes tarafından içilmeye başlandı ve çay fiyatları ucuzladı. Artık beş çayı herkes için bir gelenek haline gelmişti. Beş çayı seremonisi bölgelere göre farklılık gösterir fakat genel olarak aynı şeyler yenilip  içilir. Beş çayı bazı bölgelerde tam bir öğün iken bazılarında atıştırmalık tarzındadır. Porselen veya gümüş takımlar eşliğinde ekmek ve tereyağı gibi atıştırmalıklar servis edilir. Servis edilen şeyler genellikle çatal kullanmadan yenilecek yiyecekler olur. Fincan parmak dengesi sağlanarak doğru bir şekilde tutulmalıdır ve çay servisi yapan kişi muhabbeti bölmemelidir.

İngiliz çay kültürüne ait bir diğer gelenek ise “Sütlü Çay”. İngilizlerin çayı kendine göre yorumladığı ve tüm dünyada merak konusu haline gelen sütlü çay alıştığımız çay karışımlarından biraz farklı da olsa lezzetli bir aromaya sahip. Sütün çaydaki teini ve asiditeyi azalttığını düşünerek fincanına ekleyen İngilizler sütlü çay ritüellerini bir başka önemsiyorlar. Sütlü çay içmek için şömineli bir alan ya da manzaraya bakan bir pencere tercih ediyorlar. Bunun yanında çay içmek için 2 ayrı sehpa kullanıyorlar ve çay fincanlarını koyduğumuz sehpaya asla demlik koymuyorlar. Sadece çaya özel hazırlanmış pastalar, atıştırmalıklar ve kurabiyeler de masaları süslüyor.

Siz de İngilizlerin sıra dışı çay kültürüyle tanışmak ve Londra’da yağmurlu bir günde sıcacık sütlü çay içmek için mutlaka gezi rotanıza İngiltere’yi ekleyin. Sevdiklerinizle birlikte farklı deneyimler edinin!