fbpx

Corona Nedir, Nasıl Korunulur?

Bana Bi' Çay, 2 sene önce 0 Öne Çıkanlar

Koronavirüs, hayvanlar arasında yaygın olan büyük bir virüs grubudur. Nadir durumlarda, bilim insanlarının zoonotik olarak adlandırdığı durumdur, yani hayvanlardan insanlara bulaşabilirler.

Koronavirüsler (Cov), soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS – CoV) ve Ağır Akut Solunum Sendromu (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS-CoV) gibi daha ciddi hastalıklara neden olan bir virüs ailesidir. Yapılan kapsamlı araştırmalar sonucunda, SARS-CoV’un misk kedilerinden, MERS-CoV’un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır. Henüz insanlara bulaşmamış olan ancak hayvanlarda saptanan birçok Koronavirüs mevcuttur. 

31 Aralık 2019’da DSÖ Çin Ülke Ofisi, Çin’in Hubei eyaletinin Vuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni vakalarını bildirmiştir. 7 Ocak 2020’de etken daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni “Coronavirus” (2019-nCoV) olarak tanımlanmıştır. Daha sonra 2019-nCoV hastalığının adı COVID-19 olarak kabul edilmiştir.

Koronavirüsler, Coronaviridae ailesi içinde bulunurlar. Başlıca dört türde sınıflandırılırlar. Bunlar: Alfa, Beta, Gama ve Delta’dır. İnsan, yarasa, domuz, kedi, köpek, kemirgen ve kanatlılarda bulunabilmektedirler. (Evcil ve yabani hayvanlarda). İnsanlarda neden olduğu hastalık spektrumu basit soğuk algınlığından ağır akut solunum sendromuna (Severe Acute Respiratory Syndrome, SARS) kadar değişkenlik gösterebilmektedir. İnsan ve hayvanlarda çeşitli derecelerde respiratuar, enterik, hepatik, nefrotik ve nörolojik tutumlarda seyreden klinik tablolara neden olabilmektedir. COVID-19 virüsü, SARS-CoV ve MERS-CoV’un da içine bulunduğu beta-coronavirus ailesi içinde yer almaktadır.

Nasıl Bulaşır?

Covid-19 virüslerinin insandan insana bulaşması, genellikle sağlıklı bir insanın enfekte bir insanın vücut salgılarıyla temas etmesi sonucu mümkün oluyor. Virüs hasta insanlardan öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların temas ettiği yüzeylerden göz, ağız, burun mukozası ve el sıkışma ile bulaşabilir. Koronavirüsler genel olarak dış ortamda dayanıklılığı olmayan virüslerdir. Ancak bugün için COVID-19’un bulaşıcılık süresi ve dış ortama dayanma süresi net olarak bilinmemektedir.

COVID-19’un Belirtileri Nelerdir?

Bu virüs grubuna bağlı virüsler, genellikle soğuk algınlığına benzer şekilde, hafif ve orta derecede üst solunum yolu hastalığı olan insanları hasta edebilir. Corona / Covid-19 virüsü semptomları arasında burun akıntısı, öksürük, boğaz ağrısı, muhtemel baş ağrısı ve bazen de birkaç gün süren ateş sayılabilir. Bağışıklık sistemi zayıf olan ileri yaştakiler ve çok genç olanlar için virüsün pnömoni veya bronşit gibi çok daha ciddi solunum yolu hastalığına neden olabilir. İnsanlarda ölümcül olabilecek seviyede çok az Corona / Covid-19 virüsü vardır.

Virüsten Nasıl Korunabiliriz? 

  • Vakaların görüldüğü ülkelere veya şehirlere mecbur kalmadıkça seyahat etmeyiniz.
  • Özellikle toplu taşıma kullanıyorsanız kış ayında rahatlıkla kullanabileceğiniz deri eldivenleri tercih ederek virüslü yüzeylere dokunmaktan kaçınabilirsiniz. 
  • Dışarıda hatta evde ellerinizle yüzünüze temas etmekten kaçının. Bebeklerin ve çocukların yüz, ağız bölgesine kesinlikle dokunmayın. 
  • Ellerinizi sık sık, 20 saniye süreyle su ve sabunla yıkayın.
  • Küçük çocuklara hijyen kurallarını sürekli hatırlatın, ellerini yıkamasını sağlayın.
  • Su ve sabun bulunamıyorsa, alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın.
  • Telefonlarınızı sık sık antibakteriyel mendille temizleyin. 
  • Öksürürken veya hapşırırken, ağzınızı ve burnunuzu kağıt mendille kapatın, ardından mendili mutlaka çöpe atın.
  • Hastalarla aynı tabaktan yemek yemek, aynı bardağı paylaşmak veya yakın temastan kaçının.
  • Kapı kolları gibi sık dokunulan yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.
  • Hayvanlarla temas öncesi ve sonrası düzenli olarak ellerinizi yıkayın.
  • Hasta hayvanlarla kesinlikle temastan kaçının.
  • Çiğ ya da iyi pişmemiş hayvan ürünlerini tüketmeyin.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirmek için bol bol C vitamini almaya ve karışık bitki çayları tüketmeye özen gösterin. 

Yurt dışından gelen ve virüs vakası görülen bölgelerde bulunmuş olanların ise mutlaka aşağıda paylaştığımız Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan “14” ilkesine uyması gerekmektedir. 

Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Kadir Göktürk’ün makalesi kaynak olarak kullanılmıştır.